starcom68 (starcom68) wrote,
starcom68
starcom68

Брэст-2019. Першыя вынікі абмеркаваны

Пытанне далейшага лёсу Брэсцкай крэпасці наспела даўно, пытанне, якое абмяркоўвалася ад выканкамаўскіх кабінетаў да ліберальных кухань, але больш-менш сістэма ў пошуках адказу пачала прыходзіць з 2012 г., калі распачаў працу па ініцыятыве ўраджэнца Брэста, расійскага бізнэсмэна Уладзіміра Мікуліка, вялікі праект “Брэст-2019”, у межах якога была пастаўлена для вырашэння няпростая задача: стварыць на тэрыторыі крэпасці міжнародны гісторыка-культурны турыстычны цэнтр, які будзе здольны прыцягваць вялікую колькасць наведвальнікаў, як з захаду, так і ўсходу, цэнтру, які стане папулярным і сярод беларусаў не меньш чым Нясвізскі і Мірскі замкі.

Задачы пастаўлены, з вырашэннем іх трэба не марудзіць. Таму і пачала працаваць ў межах праекта група па інвентарызацыі і дакументацыі крэпасці пад кіраўніцтвам археолага і гісторыка фартыфікацыі Аляксея Старкова (г. Ізборск), куды ўвайшлі спецыялісты розных накірункаў дзейнасці і з розных краін. Так сталася, што поруч працавалі спецыялісты з Беларусі, Расіі і Літвы. Працавалі эфектыўна, прафесійна, вынікам чаго сталі навукова-тэхнічныя справаздачы па дакументацыі крэпасці (пералік архіўных дакументаў, прысвечаных крэпасці і перыяду, які папярэднічаў яе ўзвядзенню) і інвентарызацыі усіх матэрыяльных аб’ектаў, якія знаходзяцца на тэрыторыі гісторыка-культурнай каштоўнасці.

Праца па дакументацыі выканана Ўладзімірам Арловым, гісторыкам фартыфікацыі, кіраўніком Цэнтра ваеннай спадчыны Літвы ў г. Коўне, інвентарызацыя, а гэта фіксацыя аб’ектаў, як вядомых, так і выяўленых, з наступным іх аналізам, была выканана групай спецыялістаў, і ў першую чаргу спецыялістаў з Брэста, пад агульнай каардынацыяй Аляксея Старкова. Хочацца адзначыць, што неацэнную дапамогу ў працы па фіксацыйных абмерах нерухомых матэрыяльных аб’ектаў аказала выкладчыца архітэктурнага факультэта Брэсцкага тэхнічнага ўніверсітэта Ганна Кароза. І яшчэ нельга не ўзгадаць, што падтрымана праца была і з боку мясцовых выканаўчых органаў, і з боку адміністрацыі і супрацоўнікаў мемарыяльнага комплексу “Брэсцкая крэпасць-герой”.

А ўвогуле, калі гаварыць пра праект “Брэст-2019”, то яго старту папярэднічала яшчэ адна ініцыятыва, якая таксама ўзнікла пры падтрымцы Ўладзіміра Мікуліка і аб’яднала вакол сябе шэраг спецыялістаў у галіне архітэктуры, гісторыі, краязнаўства, тых, хто неабыякавы да гісторыі і культуры свайго гораду, да яго спадчыны. Гэта інтэрнэт-партал ibrest.ru , дзе адкрыта, для ўсеагульнага доступу выстаўляюцца ўнікальныя архіўныя дакументы па гісторыі гораду і крэпасці, даследчыя матэрыялы, унікальная графіка і шмат чаго іншага. Менавіта гэты сайт стаў сапраўдным дапаможнікам для правядзення даследаванняў у галіне гісторыі архітэктуры і горадабудаўніцтва тысячагадовага гораду. І ёсць усе падставы для гонару, бо рэдактарам рэсурса з’яўляецца кіраўнік Брэсцкага абласнога аддзялення Таварыства аховы помнікаў, архітэктар Аляксандр Жаркоў.

І вось, праца па інвентарызацыі і дакументацыі завершана, трэба рухацца далей, трэба вызначаць, якім чынам матэрыялы працы могуць быць карысны не толькі працаўнікам праекту, але і навуковай супольнасці, якая займаецца гісторыяй гораду і крэпасці, як матэрыялы можна выкарыстоўваць у музейнай справе, навучальным і выхаваўчым працэсе. Для прэзентацыі матэрыялаў інвентарызацыі і для пошуку адказаў на вышэйпастаўленыя пытанні 05.11.2013 быў скліканы круглы стол, які адбыўся ў канферэнц-зале брэсцкага гатэлю “Эрмітаж”. Акрамя прэзентацыі вынікаў навукова-даследчых прац па інвентарызацыі і дакументацыі і іх абмеркавання, на круглым стале прадстаўляліся перспектыўныя прынцыпы інтэрпрэтацыі страчанай спадчыны сярэднявечнага Берасця ў межах перспектыўнай рэгенерацыі гісторыка-культурнай каштоўнасці “Комплекс фартыфікацыйных збудаванняў Брэсцкай крэпасці”, якія былі падрыхтаваны спецыялістамі Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры.

З боку ўдзельнікаў праекта ў круглым стале прынялі ўдзел ініцыятар праекта, заснавальнік Фонду развіцця Брэсцкай крэпасці Ўладзімір Мікулік, дырэктар праекта “Брэст-2019” Іна Прыляжаева, эксперт групы дакументацыі і інвентарызацыі праекта Ўладзімір Арлоў, кіраўнік вышэйназванай групы Аляксей Старкоў, кансультант праекта Аляксандр Жаркоў, архітэктар групы інвентарызацыі Ганна Кароза, эксперт праекта Антон Астаповіч і інш. удзельнікі праекта. Для абмеркавання былі запрошаны прадстаўнікі ўніверсітэцкай супольнасці Брэста, было прадстаўніцтва аблвыканкаму, мемарыялу “Брэсцкая крэпасць-герой”, прафесійнай архітэктурнай і рэстаўрацыйнай супольнасці і сродкаў масавай інфармацыі.

Па выніках прэзентацый адбылася дыскусія, у ходзе якой было вызначана, што матэрыялы інвентарызацыі з’яўляюцца неацэнным дакументам для даследчыкаў гісторыі архітэктуры і горадабудаўніцтва Брэста і крэпасці, дадзеныя матэрыялы павінны быць адкрытымі, для чаго пасля выпрацаваных прынцыпаў па іх выкарыстанні і ўвядзенні ў навуковы ўжытак, яны павінны быць апублікаваны, магчыма нават і ў электронным варыянце. Дасягнуты папярэднія дамоўленасці па каардынацыі даследчых прац па крэпасці паміж універсітэцкай супольнасцю, мемарыялам і ўдзельнікамі праекта, па далучэнню да даследаванняў і папулярызацыі крэпасці студэнтаў мясцовых універсітэтаў. Вынікам інвентарызацыйных і дакументальных прац у перспектыве павінен стаць Атлас Брэсцкай крэпасці – выданне, якое па папярэдніх задумах павінна ўключаць дакументальныя і графічныя матэрыялы ад сярэднявечча да савецкага перыяду.

Не засталіся па-за ўвагай аўдыторыі і прапановы Таварыства аховы помнікаў па інтэрпрэтацыі страчанай спадчыны сярэднявечнага Берасця ва ўмовах сучаснай горадабудаўнічай сітуацыі. Прапановы палягаюць у правядзенні даследаванняў, у першую чаргу археалагічных, для канчатковага ўдакладнення гістарычнай планіровачнай структуры старога гораду з мэтай далейшай распрацоўкі гісторыка-архітэктурнага апорнага плану, а галоўная прапанова – гэта выяўленне там, дзе магчыма, сродкамі добраўпарадкавання страчанай планіровачнай структуры Берасця, а гэта і сетка вуліц і габарытныя планы будынкаў і збудаванняў, у першую чаргу дамінантных культавых аб’ектаў. Дадзены сродак працы на тэрыторыі помніка горадабудаўніцтва не прыдуманы зараз і не прыдуманы спецыялістамі грамадскага аб’яднання. Такая методыка існуе не першы год і ў шматлікіх краінах свету, і дазваляе ствараць кантэкст страчанага культурнага ланшафту пры недахопе даследчага матэрыялу, ці пры немагчымасці аднаўлення ланшафту па іншых аб’ектыўных прычынах.

Практычна ўсімі прысутнымі спецыялістамі прапановы былі ўспрыняты ўзважана, станоўча і з разуменнем. Шэрагам удзельнікаў круглага стала з боку універсітэцкай супольнасці, з боку “Брэстрэстаўрацыі”, музейнага асяродку было заўважана, што прапанаваны шлях дазволіць зрабіць першыя крокі па адраджэнню страчанага культурнага ланшафту без нанясення шкоды існуючаму фартыфікацыйнаму ансамблю і ансамблю мемарыяла на тэрыторыі Цытадэлі. Прыемна і нечакана было пачуць ад кіраўніцтва мемарыяльнага комплексу “Брэсцкая крэпасць-герой” просьбу аб распрацоўцы эскізнага праекта выяўлення і пазначэння страчанай планіровачнай структуры сярэднявечнага гораду ў межах мемарыялу. Адпаведна, праца будзе зроблена і падаравана гэтай музейнай установе.

Ну а больш сур’ёзнае выпрабаванне чакае калектыў праекта ў канцы месяца, калі супольна з Брэсцкім дзяржаўным універсітэтам, мемарыяльным комплексам “Брэсцкая крэпасць-герой” адбудзецца навукова-практычны семінар, на якім вынікі і перспектыўныя накірункі працы будуць абмеркаваны больш шырокім колам удзельнікаў і больш грунтоўна. А галоўнае выпрабаванне наперадзе. Калі на абмеркаванне будзе вынесена канцэпцыя развіцця Брэсцкай крэпасці, якая распрацоўваецца пад агульным кіраўніцтвам вядомага еўрапейскага музейнага праектыроўшчыка Дзітэра Богнэра.

Антон Астаповіч

Источник и фотографии с мероприятия здесь: http://pomniki.budzma.org/news/brest-2019-pyershyya-vyniki-abmyerkavany
Tags: Беларусь, Брест, Брест 2019, Брестская крепость, Конференции
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 1 comment